Namera mi je da kritičkim zapisom ukažem na jedan vid delatnosti Biblioteke „Dušan Radić“ koji je takođe reprezentuje i koji afirmiše visok stepen njenih napora. To je njena izdavačka delatnost, biser njenog rada, ali i celovito ostvarenje Banje. Naime, bogat je onaj grad, ona Banja, koja sebe celovito i kvalitetno ostvaruje.

Godine 1996. izašla je knjiga Stari banjski lekari Ognjana Topalovića, koja je pokazala da istraživanje prošlosti Banje nije moguće bez njene zdravstvene funkcije, počev od sredine 19. veka do novijih vremena. Dve godine kasnije izašla je monografija Đeneral Belimarković. Njen autor Ognjan Topalović temeljno je istražio životopis slavnog vojskovođe iz srpsko-turskog rata 1877-1878, obrenovićevskog ministra vojske i građevina, kraljevskog namesnika, ali uvek sa isticanjem Đeneralovih zasluga za civilizovanje Banje i za gradnju vile, danas poznate kulturne institucije „Zamak kulture“.

Godine 2002. objavljena je knjiga Zavičaj i Prerovo Dobrice Ćosića, jedno delo mešovitog žanra, spoj dijaloga, dokumenata, portreta, zapisa, sećanja, rasprava, narativnih i lirskih pasaža. Knjiga dobija na značaju za književnu istoriju što je njen autor Boško Ruđinčanin jednu deonicu Ćosićevog života u Vrnjačkoj Banji proširio u čitav život velikog pisca. Posle knjige Milan i Boža (2003) Ognjana Topalovića, o nezaboravnim vrnjačkim pregaocima, došla je knjiga Književne staze Vladete Vukovića, 2004. godine. U njoj Boško Ruđinčanin polazi od Vukovićeve zavičajne pesme „Goču, planino moja“, od đačke družine „Njegoš“ u Vrnjačkoj gimnaziji i uopšte od poetične Banje, pa je zatim Vukovićevo pesničko i naučno delo sagledavao u svom tumačenju i u tumačenjima brojnih književnih kritičara i istoričara.

Vrnjačka Banja je privlačna za umetnike, ali su umetnici isto tako privlačni za Banju. To osobeno magnetno polje Boško Ruđinčanin je ispunio razgovorima sa 15 značajnih srpskih umetnika (Dnevnik banjskih razgovora, 2007, izd. Kulturni centar i Biblioteka „Dušan Radić“). Sagovornici su umetnici značajni za srpski narod i „na neki osobit način vezani za Vrnjačku Banju“. To su Desanka Maksimović, Dušan Matić, Dobrica Ćosić, Milorad Pavić, Miroslav Antić, Ljubiša Jocić, Milorad Mišković, Antonije Isaković, Miodrag B. Protić, đak Vrnjačke gimnazije i popularni pripovedač Miodrag Bulatović, protomajstor arhitekta Bogdan Bogdanović, autor memorijalnih spomenika - na Popini, Slobodište, u Mostaru, Velesu, Jasenovcu. Ljupku umetničku boju Banje predstavljao je „Kvartet Vrnjačkog zelenog stola“ (izraz Ruđinčaninov), čiji su reprezenti i stalni banjski gosti Svetomir Nastasijević, Milivoje Živanović, Pavle Vasić i Nikola Trajković. U svojoj Nojevoj barci Miodrag B. Protić je dao obrazac Banje i za prošle i za buduće projekte: „priroda u Banji, Banja u prirodi“.

Sledstveno, Dnevnikom banjskih razgovora Boško Ruđinčanin je preporučio kulturni obrazac: umetnici u Banji, Banja umetnicima.

Očekujemo dve nove knjige: ubrzo knjigu Vrnjački Rusi, o novim stanovnicima Banje posle revolucije, a zatim monografiju Vrnjačka Banja.

Impresivna je i poučna izdavačka delatnost Biblioteke i Kulturnog centra. Moglo se krenuti sa objavljivanjem komercijalnih stranih pisaca i nekih naših. Ne, putokaz je inventivan i poučan: pisati i izdavati knjige koje su u samom biću Vrnjačke Banje, a njihova sadržina u tangentnom dodiru sa srpskom kulturom uopšte.

Miloš Petrović