U umetničkoj Galeriji Ateljea „Basara - Obradović“, 9. maja otvorena je izložba slika i skluptura čiji su autori naši mladi umetnici: Aleksandra Popović, Marija Ćirić i Milenko Balović.

ALEKSANDRA POPOVIĆ

Rođena 1978. godine u Kraljevu. Diplomirala na Fakultetu primenjenih umetnosti i dizajna u Beogradu 2004. godine na odseku zidno slikarstvo. Član je ULUS-a od 2005. godine.

Aleksandra Popović je, nepunih godinu dana po završetku studija na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu već zapažena slikarka. Učešćem na nekoliko kolektivnih izložbi, što je nesumnjivo odlika zavidne slikarske energije, ona je skrenula pažnju na svoju darovitost. U ciklusu slika ulje na platnu, naša autorka se smelo uputila u traženje i ispitivanje da bi već sa prvim ostvarenjima pronašla sebe u estetici apstraktnog jezičkog modela. U ovim slikama njena radoznalost je usmerena na slaganje kontrasta i sklada tonova gde slikarska materija ustupa mesto formi.

Slika je sada koloristička senzacija, bogato oslikana geometrijskim površinama koje prožima odvažna likovnost i bogata pikturalna zvučnost. U njihovim dobro proučenim odnosima ostvaren je zavidan kompozicioni bilans i dinamična arhitekturalna konstruktivnost. U nekim slikama, sa čisto apstraktnom likovnom simbolikom, svesno su utkani ostaci realnog sveta ili tek diskretno naznačene asocijativne predstave. Zajednički imenitelj za sva ostvarenja iz ovog ciklusa je maštovito variranje geometrijskih oblika, podslikanih, ili pak, u nekim eksperimentalno kolažiranim površinama do simbola pročišćenih i akcentovanih najčešće crvenim i plavim bojama. Ona vlada svojom paletom i one življe kolorističke orkestracije, vešto nađenim tonovima, najčešće oker, zelenkastim, smeđim, uvodi u skladna vizuelna sazvučja. Njoj je otuda, uvereni smo, blizak stav koji je izrekao veliki slikar Peđa Milosavljević da je boja najviši oblik slikarske misaonosti.

U slikama se prepoznaje sigurnost u postupku, iza čega, pak ishodi prepoznatljiva poetska nadgradnja i zašto ne reći, topla senzibilnost nadahnutog autora. U podlozi svake slike je znalački struktuirana slikarska materija, i otuda, sva njena ostvarenja na ovoj izložbi, bez izuzetaka, nose čiste, kolorističke vibracije, izbalansirane ritmove. Ona neguje sliku širokih planova i neposrednog doživljaja.

U potrazi za likovnim smislom autorka leksiku slike podređuje vrednosnom i optičkom sazvučju slikanih površina. Njeno polazište kao i ishodište je moderna u izvornom obliku, koja u ovom slučaju sledi apstraktni smer.

U takvom promišljanju slike naša autorka, iako na početku ovog slikarskog puta, nosi osobenu kreativnu odvažnost, koja će, nadamo se ubrzo doneti nove još vrednije rezultate.

MARIJA ĆIRIĆ

Rođena 16. 03. 1983. godine u Kruševcu. Završila srednju Umetničku školu „Đorđe Krstić“ u Nišu, smer likovni tehničar. Završila Fakultet Umetnosti u Nišu, smer slikarstvo, u klasi profesora Đura Radonjića. Izlagala na više grupnih izložbi u zemlji i inostranstvu.

Neveliki slikarski opus mlade slikarke Marije Ćirić govori i da je reč o autoru jasnog stava, koja slikarskoj materiji daruje svoju osobenu senzibilnost i redak osećaj za likovne strukture. Tematika njenog slikarskog interesovanja je predeo. Ali predeo u poetičkom i filozofskom smislu, koji je na njenim platnima simbolička slika spoljnjeg sveta. On je načas tamna noćna projekcija, čas magnovenje, kontemplacija. Njih odlikuje stilska uravnoteženost i težnja ka apsolutnom. Predeo njene slike u semantičkom i jezičkom smislu filozofska ili poetska opservacija. U svom slikarskom postupku ona implicira simbiozu duhovnog i materijalnog. Dosledno svom slikarskom i fenomenološkom stavu ona istrajava na monohromiji slike sa gustom atmosferom neutralnih tonova uz redak akcent smeđe, oker, crne ili zelene. U jednom broju slika intenzivna monohromija je obogaćena dramatinim procepima svetlosti koja sublimira stav o prostoru kao metafori između spoljnjeg sveta i onog unutrašnjeg u našem biću.

Slike simboličkih prizora i prostora na njenim slikama sugestivno su materijalizovani nanošenjem neslikarskih materijala na platnu: gipsa, peska, lepka za drvo i sl. Tako se osobenim postupkom, korišćenjem iskustva enformelista, postiže dramatika slike i uvećava značaj njene likovne biti. Upotrebom bele i crne boje podvlači filozofiju svog slikarskog prosedea. Te slike, uvek zgusnutog jezgra, zadržavaju osnovnu formu, masu prostora i nose sjedinjenu materiju iz čije dubine izbija duhovna briga o fizičkom opstanku našeg sveta. Na tom stavu je i građena struktura slike. Ona se temelji na osnovi jedne boje, u koju uvodi diskretno sazvučje svedenih tonova smeđe, oker, crne, kadkad i akcenat zelene, kako bi sažimanjem sadržaja trodimenzionalnog prostora ostvarila željenu sugestivnost. Njena slika isključuje iluziju u predstavljanju predela. Stvarni predeo je povod za njenu sliku onoliko koliko je moguće njome izraziti unutrašnji duhovni prostor. Predeo je zato uvek više od toga; metafora ili filozofski diskurs.

Kao slikari šeste decenije i naša slikarka je u materiju slike uvela oslobođenu invenciju i dala puni značaj likovnoj sintaksi. Marija Ćirić nam vraća veru u slikarsku umetnost. Slika je njeno ishodište. Projekcija duhovnosti. Ona nam daje osećaj da, uprkos svemu, pripadamo sebi.

MILENKO BALOVIĆ

Milenko Balović, rođen 22. 09. 1979. godine u Raški. Osnovnu i srednju školu završio u Raški. Diplomirao vajarstvo na Fakultetu Umetnosti Priština 2002. godine. Iste godine upisao magistarske studije na fakultetu Primenjenih Umetnosti u Beogradu, a 2006. godine magistrirao na temu, skulptura u prostoru i arhitekturi, u klasi prof. Dragoljuba Dimitrijevića.

U svojoj Istoriji moderne skulpture Herbert Rid će zapisati „Ova nova skulptura, koja u suštini ima otvorenu formu i nameru da bude dinamična, nastoji da sakrije svoju masu i svoju materijalnost. Ona nije koheziona, već kursivna - ona je šara u vazduhu ... daleko od toga da se saobrazi idealu unutarnje sadržine...“

Ova konstatacija izrečena pre pola veka, i danas označava stanje moderne skulpture koju agresivno zapljuskuju talasi postmoderne. U poplavi „vizuelnih“ ostvarenja skraja prošlog i početkom ovog veka, savremena skulptorska umetnost promenila je svoju jezičku matricu. U masi i volumenu skulpture preovladali su neskulptorski elementi, najčešće neartikulisanih struktura, konfuzna estetička aksplikacija i stilska eklektika. Ona danas agresivno ispunjava praznine zidova javnih ili privatnih zgrada, u parkovima ili u izložbenim prostorijama. Postala javna umetnost. Udaljila se od senzibiliteta čoveka. „Sada se mora postaviti jedno porazno pitanje, kaže Rid, do koje granice ova umetnost uopšte ostaje ma u kom tradicionalnom (ili semantičkom) smislu skulptura?“ Jer skulptura „je umetnost čvrste forme, mase“, u čijoj je materiji i strukturi, i rekli bismo u njenoj prirodi, sadržan duh vitalnog oblika.

Likovna scena Srbije nije van ovog procesa. Matrica događanja sa svetske i evropske scene ima svoj odraz, u identičnom obliku, kao što izrečene konstatacije H. Rida, indikuju to stanje i na našem tlu.

Baveći se istraživanjem forme i mase, Milenko Balović je razumeo višeslojnost modernog skulptorskog jezika što je bio prvi uslov za valjano čitanje istorije savremene skulptorske umetnosti. Eklekticizam i zavodljivost savremenog skulptorskog jezika nije zbunio mladog vajara. Naprotiv. Probudio je u njemu stvaralačku radoznalost, koja će mu pomoći da započne traganje za sopstvenim izrazom. Njegova prva ostvarenja, u toku studija, bila su više od školskih vežbi. Portrete ili figure iz tog perioda, odlikovala je osobenost realističkog izraza. Smelost u vajanju oblika i karaktera istakla je, na završnoj godini studija, njegovu naklonost za živo ekspresionističko struktuiranje likovnih sadržaja u skulptorskoj materiji. Prva figurativna ostvarenja M. Balovića nose ekspresionistička svojstva, izuzetne skulpturalnosti i zavidne stilske koherentnosti.

Danas je naš mladi vajar, po završetku poslediplomskih studija, na putu drugih traganja. U istraživačkom fokusu našla su se ispitivanja konstruktivističkih postavki Maljeviča i Rodčenka, koja će ga dovesti do skulptorskih izazova Evropske scene šeste i sedme decenije prošlog veka. Uzore za redukovanje oblika i svođenje mase na njenu arhitekturalnost našao je u ostvarenjima Batlera, Šefera. U nekim njegovim najnovijim radovima prisutan je i bliski uticaj provokativnog, i nadasve ingenioznog dela Paolocija. Ova dva smera njegovog interesovanja upućuju na smela putovanja našeg vajara. U njegovoj radionici izgrađena je jedna promišljena skulptorska opservacija moderne koja korespondira sa značenjskim postulatima njenih jezičkih odrednica i semantikom savremene umetnosti. Njegova buduća ostvarenja biće bez sumnje još vredniji rezultati koji će potvrditi vitalnost njegove istraživačke radoznalosti.

Dragiša Obradović